Ziekteverzuim -- vooral als het psychisch is -- bespreekbaar maken, dat is een uitdaging voor heel wat organisaties. Bij het Rode Kruis Ziekenhuis (RKZ) in Beverwijk is het gelukt.
De kwestie
Probleem: Ziekteverzuim te hoog
Oplossing: Het Protocol Ziekteverzuimbegeleiding
Investering: Cursussen en schrijven van handboek
Opbrengst: Verzuim van 4,6% in 2002 naar 2,6% nu
'Met korte lijnen en snelle actie kom je het verst'. Dat is in ieder geval de ervaring van Jeroen Maartens. De reïntegratiecoördinator van het Beverwijkse Rode Kruis-Ziekenhuis wil het management bewust maken van het feit dat zíj het verzuim moeten aanpakken. 'De leidinggevende weet wanneer de betrokkene bij de bedrijfsarts of verzuimconsulent komt en kan dus bellen of mailen met zijn analyse: dit is er aan de hand, dit is mijn optiek, deze vragen heb ik.'
Demedicaliseren
Maar dat moet hij of zij dan wel kunnen natuurlijk. 'Daarom zijn er cursussen gekomen voor leidinggevenden waarin het demedicaliseren van verzuim centraal stond. We leerden ze gesprektechnieken, intervisie, en het begeleiden, coachen en op weg helpen van medewerkers. Dat kan zitten in het vlottrekken van een arbeidsconflict, maar in het geval van een arbeidshandicap ook in aangepast meubilair, in technische oplossingen, aanpassing van de functie, of zelfs een hele andere functie.'
Het ziekenhuis heeft sinds 1 juli 2004 de hele administratieve afhandeling van de ziek- en herstelmeldingen in eigen hand genomen. 'Dat past ook in de filosofie van korte lijnen en meer eigen verantwoordelijkheid', aldus Maartens. 'Medewerkers niet thuis laten zitten, maar vanaf dag één samen naar oorzaken en oplossingen zoeken. Iemand met een gebroken pols kan na een week misschien nog geen bedden verschonen, maar hij of zij kan wel ander werk doen. We faciliteren dat ook. Heb je een gebroken been, dan zorgen wij dat er een rolstoel is en een taxi of een collega die je ophaalt en weer thuisbrengt. Als iemand zes weken uit beeld is zonder contact met het werk heb je een potentiële WIA-klant. Dat willen we voorkomen.'
Ontpamperen
In een pilotproject met TNO Arbeid werd allereerst de omvang van het verzuimprobleem duidelijk gemaakt voor het management, schetst Maartens. 'Samen met tien andere ziekenhuizen stelden we een good practices-handboek samen. Ook maakten we de kosten van ziekteverzuim inzichtelijk. Daar is het management zich wild van geschrokken. Een gemiddelde WAO'er kost het ziekenhuis twee ton. Opeens hadden we genoeg draagvlak.'
Samen met de leidinggevenden werd vervolgens een plan van aanpak en een protocol ontwikkeld. 'Een belangrijk onderdeel daarvan was het "ontpamperen". We hebben tegen het management gezegd: bespreek nou gewoon je ideeën met de medewerker. Verschuil je niet achter de bedrijfsarts. Wees pro-actief!'
Soms gaat dat de competentie van een leidinggevende te boven. 'Dan komen de andere professionals in beeld.' Maartens' ogen beginnen te twinkelen. 'Direct met de mensen zelf werken, ze weer op weg helpen, samen een nieuwe bestemming vinden. Dat is het leukste van dit werk. Iemand voor het werkproces behouden en zorgen dat die niet in de WIA terechtkomt'.
De concrete aanpak van het Rode Kruis Ziekenhuis leverde vorig jaar in ieder geval al de brancheprijs op van de Kroon op het Werk. 'We zijn op het gebied van ziekteverzuim en reïntegratie trendsetters in onze branche', concludeert Maartens dan ook zichtbaar trots. 'Dat willen we graag zo houden!'