Kritischer dan ooit kijken p&o'ers met welke opleiders je het beste in zee kunt gaan. IntermediairPW inventariseerde de ervaringen van 958 p&o'ers. Met wie doen zij zaken, en bevalt dat? Doe uw voordeel met deze ranking van opleidingsinstituten.
Vanuit de verte lijkt het of de cursist - een jonge man met een mobieltje aan zijn linkeroor gekluisterd - dronken is. Hij slingert met grote kronkels op de boslaan van Landgoed de Horst in Driebergen. Dit is de thuishaven van opleidingsinstituut de Baak. Bij nader inzien blijkt de man met zijn voetstappen consequent de witte slingerende lijn op het wegdek te volgen.
'Dat is de learning lane', verklaart Valentijn Ouwens, director open programme van de Baak, later. 'Leren gaat ook via kronkels. Deelnemers die hier voor het eerst komen, worden verrast door de rechte lijn op het wegdek die ineens alle kanten opgaat. En zo is het ook met het programma. Onze cursisten willen graag verrast worden. Laatst zei een deelnemer tegen me: Het enige wat ik hier verwacht, is dat ik onverwachte dingen tegenkom.'
Regie
Deze formule blijkt goed aan te slaan bij de bijna duizend p&o'ers die aan het onderzoek deelnamen. Zij beoordeelden 57 opleidingsinstituten op basis van criteria als de prijs-kwaliteitverhouding, innovativiteit en de netwerkmogelijkheden. De Baak scoort overall het best en voert de ranglijst aan, gevolgd door Bureau Zuidema en op de derde plaats Horizon Training & Development. Bij de Baak roemen de respondenten vooral de kwaliteit van de trainers, de accommodatie en de netwerkmogelijkheden.
Wat is volgens Ouwens van de Baak de sterke kant van zijn cursussen? De trainer in hem komt naar boven en snel tekent hij op de flap-over een blokkenstructuur die zijn verhaal moet illustreren. 'De groepsbegeleiding is heel intensief. Los van de trainer zit bij elke cursus een leeradviseur, die naast het leerproces ook waakt over de groepsdynamica. Maar de groep wordt niet alleen als geheel aangesproken, de cursisten krijgen ook persoonlijke aandacht. Daarnaast voeren de deelnemers veel opdrachten buiten uit. Dat kan bijvoorbeeld in de sloppenwijken van Soweto in Zuid-Afrika zijn, of tijdens een citysafari in Rotterdam.'
Alexandra Brinkman, beleidsadviseur bij de provincie Noord-Holland, volgt de driedaagse cursus Strategiemanagement in Driebergen. Haar bevalt die aanpak wel, zegt ze terwijl ze met haar groepje pauze houdt op het herfstige terras voor de receptie. 'Er is geen dwingend handboek dat onze trainer per se wil afwerken. Neem zelf de regie in handen, zei hij aan het begin van de cursus. De inbreng van alle cursisten zorgt voor een meervoudig perspectief, we leren van elkaar.'
Vernieuwend
Martijn Wecke, director hr bij Ricoh, is ook gecharmeerd van deze benadering. Voor de reguliere opleidingstrajecten als management en sales kiest deze in documentbeheer gespecialiseerde organisatie voor gerenommeerde opleidingsinstituten als Schouten & Nelissen (overall nummer 8 in dit onderzoek) en de Baak. Wat is voor Wecke bepalend voor de keuze van het instituut? 'De inhoud van het programma. De zwaardere managementtrainingen sluiten goed aan op wat we vragen. We proberen altijd referenties te krijgen en gaan in ons netwerk na wie goede ervaringen heeft met de cursus.'
De prijs-kwaliteitverhouding is voor hem niet het belangrijkste criterium. 'Als het een goede training is, willen we er ook wat voor betalen. En bij de technische trainingen moet het programma vooral vernieuwend zijn.' Momenteel voert Ricoh een intern onderzoek naar de meest effectieve vormen van leren.
Opleidingsinstituut Krauthammer scoorde op het gebied van innovativiteit het hoogst onder de ondervraagde p&o'ers. Overall behaalde het instituut de zevende plaats. Managing partner Jos Velthuis van Krauthammer Nederland en België verklaart: 'Wij proberen altijd samen met onze klant iets verder te gaan dan gebruikelijk. Dat gebeurt door permanente evaluatie van de trainingen en door zoveel mogelijk te kiezen voor een verrassende invalshoek.' Zo organiseert Krauthammer een coachingstraject waar jonge medewerkers de oudere managers coachen, zodat die meer vat krijgen op de jongere generaties.
Samenhang
Bureau Zuidema wordt ook geprezen om het vernieuwend vermogen en haalde de tweede plaats in deze categorie. Algemeen directeur Joep Straathof noemt de leidende principes 'invloed en beïnvloeden' als specialiteit. 'Onze cursussen zijn gericht op resultaten en effecten behalen. Het gaat bij ons vaak om meer dan een training alleen, het is een heel adviestraject.' Hoe zorgt Bureau Zuidema voor vernieuwing? 'Dat gebeurt in de samenwerking met onze klanten. In-company trainingen worden altijd op maat gemaakt. Daarnaast investeren we veel in de opleiding van onze eigen medewerkers. Tien procent van de loonsom besteden we aan professionalisering. Bovendien wordt om de vijf jaar het reguliere programma tegen het licht gehouden.'
Bij Bureau Zuidema vormen in-company trainingen de helft van alle trainingen, en dat percentage neemt alleen maar verder toe. Straathof: 'Het rendement bij dit soort trainingen is hoger omdat je meer kunt sturen op resultaten. Daar is nu veel behoefte aan.' Ook andere bureaus zien de vraag naar in-company trainingen stijgen. Bij Krauthammer gaat het inmiddels om zo'n 80 procent. Bij de Baak is dat 40 procent, en dat percentage neemt volgens Ouwens snel toe: 'Steeds meer bedrijven hebben behoefte aan een samenhangende training voor de hele organisatie, zodat de medewerkers dezelfde taal en waarden meekrijgen.'
Community
Het gezamenlijke aspect vindt Ricoh zó belangrijk dat het een eigen bedrijfsacademie heeft. Wecke: 'We hechten sterk aan onze eigen cultuur, en hebben daarom een intern opleidingsinstituut zodat we de medewerkers goed kunnen blijven volgen.' De Ricoh Business Academy is geaccrediteerd door het IITT, het (internationale) Institute for IT Training. Het verzorgt de trainingen op het gebied van producttechniek, salesvaardigheden en is verantwoordelijk voor management development. Meer algemene trainingen op het vlak van persoonlijke- of teamontwikkeling worden uitbesteed aan de genoemde partners.
Ouwens merkt op dat ook bij de open trainingen de positie van de Baak aan het verschuiven is. 'Onze rol wordt nóg meer faciliterend in plaats van begeleidend. Deelnemers gaan steeds meer zélf hun eigen cursus ontwikkelen. Bij een thema als leiderschap en ondernemerschap is het heel logisch dat het ondernemerschap meteen al bij de cursus begint. Communityvorming rond een programma leidt tot een gevoel van eigenaarschap bij de deelnemers.'
Confronterend
De locatie en accommodatie zijn bij de Baak bepaald geen ondergeschoven kindje. Iedere trainingsruimte heeft zijn eigen karakter en eigenaardigheden, zoals gordijnen bedrukt met het hoofd van Mao Zedong, wollen jurken aan de muur als kunstwerk, en een vergaderkamer die eruit ziet als een gymzaal. In het bos hangen borden met confronterende gedichten en in de kantine prijkt zelfs een hitsig gedicht over koken. Het schudt mensen wakker en geeft ze stof tot praten, meent Ouwens. 'Het uiterlijk van een kamer of plek heeft direct invloed op ons. Daarom vinden we het zo belangrijk om onze eigen accommodatie te hebben.'
De Baak heeft ook een locatie in Noordwijk, pal aan zee. 'Dat heeft een heel open karakter en leent zich goed voor vergezichten en "missie-visie-strategie-bijeenkomsten". We benutten het karakter van onze accommodatie voor het programma. Persoonlijke ontwikkeling geven we vooral hier in Driebergen. Het is een bosrijk gebied, en dat zorgt voor een beschut gevoel. Dat werkt goed als mensen moeten reflecteren op zichzelf.'
Krauthammer heeft geen eigen vaste trainingslocaties. Waarom niet? Velthuis: 'Wij werken waar onze klanten ons willen laten werken. Aangezien dat meestal internationale bedrijven zijn, vinden trainingen vaak in meerdere landen plaats en moeten we flexibel zijn in de locaties.' Maar Krauthammer wil de cursisten niet alleen in voorspelbare trainingszaaltjes herbergen, en daarom probeert de organisatie creatief te zijn in het vinden van een inspirerende plek. 'Dat kan zeker wat toevoegen aan de training', meent Velthuis. Financiële trainingen kunnen bijvoorbeeld op de Amsterdamse Beurs plaatsvinden.
Wecke (Ricoh) let minder op de accommodatie en kijkt meer of er klinkende namen onder de trainers zijn. De Baak laat niet snel goeroes invliegen. 'Wij hebben eerder een pre-goeroe beleid', zegt Ouwens. 'Van de beroemde goeroes is het geluid al bekend. Wij willen mensen in het stadium ervoor, die iets nieuws laten horen.'
Onder druk
Wat merken de instituten van de kredietcrisis en hoe spelen ze daarop in? Velthuis van Krauthammer merkt dat bedrijven meer dan ooit 'training on the job' willen. Vooral banken huren bij hem trainers in die medewerkers moeten helpen de business weer op gang te krijgen. En managers hebben nu extra behoefte aan adviezen om de moraal van hun team weer op te vijzelen.
Straathof heeft dezelfde ervaring. 'Door de kredietcrisis komt er een ander soort vraag op ons af. Klanten willen nu meer aandacht hoe om te gaan met onzekerheden en hoe je teleurstellingen kunt verwerken. Maar de vraag hoe je goede mensen kunt binnenhalen, blijft actueel.'
Ouwens stelt dat de gevolgen van de kredietcrisis voor iedereen voelbaar zijn, maar dat het moeilijk is om concrete voorspellingen te doen. 'Er valt nog geen peil op te trekken. We overwegen zeker het aanbod aan te passen en in te spelen op wat onze klanten in deze tijd van kredietcrisis nodig hebben, zoals meer aandacht voor verandermanagement of omgaan met onzekerheid.'
Wecke van Ricoh zegt nu extra kritisch te kijken naar de uitgaven. 'Misschien dat er hier een daar een traininkje geschrapt wordt, omdat het niet direct relevant is. Maar we blijven investeren in de medewerkers, zij zijn onze usp.'
Cursiste Brinkman van de provincie Noord-Holland verwacht dat haar werkgever juist in deze tijd extra wil investeren in trainingen om de medewerker 'employable' te houden. Maar ze beseft ook dat de provincie door de kredietcrisis mogelijk 78 miljoen euro is kwijtgeraakt aan de failliete IJslandse bank Landsbanki. 'Dus het blijft voorlopig nog even spannend of er ook daadwerkelijk geld beschikbaar is voor cursussen. Ik weet dus niet of ik hier volgend jaar ook kom.'
Over dit onderzoek
958 p&o'ers met beslissingsbevoegdheid over opleiding werkten mee aan een onderzoek van IntermediairPW i.s.m. onderzoeksbureau Veldkamp. Op basis van hun ervaringen zijn 57 opleidingsinstituten beoordeeld op de kwaliteit van de trainers, de accommodatie, de resultaatgerichtheid, de prijs-kwaliteitverhouding, de 'innovativiteit', het randprogramma en de netwerkmogelijkheden. Daarnaast werd de respondenten gevraagd naar hun opleidingsbeleid.
Cursussen
Van hoeveel cursussen/opleiders/trainers maakt de organisatie gemiddeld per jaar gebruik?
36% Minder dan 3
37% 3 tot 10
25% 10 of meer
2% Weet niet / geen antwoord
Bron: Beoordeling opleidingsinstituten 2008 - VNU Media, door Veldkamp/TNS NIPO
Cursisten
Hoeveel personeelsleden volgen er gemiddeld per jaar een opleiding/cursus/training?
43% Minder dan 10
35% 10 tot 50
20% 50 of meer
2% Weet niet / geen antwoord
Bron: Beoordeling opleidingsinstituten 2008 - VNU Media, door Veldkamp/TNS NIPO
Opleidingsbudget
Hoeveel geld wordt door de organisatie gemiddeld per jaar besteed aan opleidingen/cursussen/trainingen?
36% Minder dan € 10.000
19% € 10.000 tot € 25.000
9% € 25.00 tot € 50.000
9% € 50.000 tot € 100.000
12% € 100.000 of meer
16% Weet niet / geen antwoord
Bron: Beoordeling opleidingsinstituten 2008 - VNU Media, door Veldkamp/TNS NIPO
Evaluatie
Evalueert de organisatie na afloop een opleiding/cursus/training met de cursist?
27% Altijd
33% Regelmatig
34% Soms
5% Nooit
Bron: Beoordeling opleidingsinstituten 2008 - VNU Media, door Veldkamp/TNS NIPO
Totaal beoordeling
1 De Baak
2 Bureau Zuidema
3 Horizon Training & Development
4 Saxion
5 Odyssee BV
6 Boertien Training
7 Krauthammer International
8 Schouten & Nelissen
9 Leeuwendaal
9 GITP Development & Training
10 Windesheim
Prijs/kwaliteit-verhouding
1 Odyssee BV
2 Saxion
3 FNV Formaat
4 De Baak
5 Boertien training
6 Windesheim
7 Horizon Training & Development
7 Leeuwendaal
8 Schoevers Training & Advies
9 Fontys
9 NTI
10 Bureau Zuidema
Praktijk/resultaatgerichtheid
1 Krauthammer International
2 De Baak
2 Odyssee BV
3 Schoevers Training & Advies
4 Saxion
5 Schouten & Nelissen
6 Boertien Training
6 Windesheim
7 GITP Development & Training
8 KSG Berenschot Training & Implementatie
9 Getronics PinkRoccade Educational Services
10 NCOI Opleidingsgroep
Kwaliteit trainers
1 De Baak
2 Krauthammer International
3 Fontys
4 KSG Berenschot Training en Implementatie
5 Boertien training
6 Bureau Zuidema
7 Leeuwendaal
8 Schouten & Nelissen
8 Windesheim
9 Schoevers Training en Advies
10 GITP Development & Training
Innovativiteit
1 Krauthammer International
2 Bureau Zuidema
3 De Baak
4 GITP Development & Training
5 Saxion
6 Odyssee
7 Schouten & Nelissen
8 Leeuwendaal
9 Harte & Lingsma
9 KSG Berenschot Training & Implementatie
10 Schoevers Training & Advies
Randprogramma
1 Odyssee BV
2 De Baak
3 Saxion
4 Leeuwendaal
5 Harte & Lingsma
6 SBI Training & Advies
7 GITP Development & Training
8 Krauthammer International
9 Boertien Training
9 Fontys
10 Horizon Training & Development
10 Schouten & Nelissen
Netwerkmogelijkheden
1 De Baak
2 Saxion
3 Bureau Zuidema
3 Krauthammer International
4 Schoevers Training & Advies
5 Getronics PinkRoccade Educational Services
6 GITP Development & Training
6 Fontys
7 Leeuwendaal
8 Odyssee BV
8 Boertien Traiing
9 Horizon Training & Development
10 Schouten & Nelissen
10 Cap Gemini Academy
Accommodatie
1 De Baak
2 Krauthammer International
3 Windesheim
3 KSG Berenschot Training en Implementatie
4 Horizon Training & Development
4 Boertien Training
5 GITP Development & Training
5 Fontys
6 Saxion
7 Leeuwendaal
8 Bureau Zuidema
9 Schouten & Nelissen
9 SBI Training & Advies
10 Odyssee BV
10 Schoevers Training en advies
Totale N = 928
Bron: Beoordeling opleidingsinstituten 2008 - VNU Media, door Veldkamp/TNS NIPO
