Overgewicht, buitensporig roken of drinken: dat zijn privézaken. Totdat de werknemer niet meer in zijn vorkheftruck past of de helft van zijn werktijd in rook opgaat. Alleen al het productiviteitsverlies door overgewicht wordt op twee miljard euro per jaar geschat. Hoe bevorder je op een tactische manier een gezonder levenspatroon van de medewerkers?
‹ Concludeer niet te snel
Een medewerker kan dik ogen, maar wie zegt dat hij ook ongezond leeft of iets mankeert? Of minder presteert? U kunt een werknemer met een schadelijke levensstijl tot de orde roepen, maar alleen als hij daadwerkelijk vaker ziek is of minder presteert, bijvoorbeeld omdat hij nog maar net in de vorkheftruck past, veel rookt of klanten zijn drankkegel ruiken.
Confronteer de medewerker met zijn verzuim en vraag hem eerst zelf wat de oorzaak is. Als hij het antwoord schuldig blijft, kunt u het onderwerp aansnijden en samen afspraken maken voor een verbeterplan. Bied daadwerkelijk mogelijkheden aan om de gezondheid te bevorderen, zoals een gezondheidsonderzoek of (sport)faciliteiten.
‹ Een duidelijke lijn
Wilt u extra (sport)faciliteiten bieden, doe het dan goed. In menig bedrijf kunnen medewerkers af en toe grabbelen: nu eens wordt een antirookcursus aangeboden, dan weer kunnen ze een griepprik halen of is er voor de snelle beslisser een kortingsabonnement op de sportschool. Aardige benefits, maar een hapsnapbeleid zet meestal geen zoden aan de dijk. Kijk eerst naar de verzuimcijfers, de levensstijlen van de medewerkers en de uitkomsten van tevredenheidsonderzoek. Bepaal vervolgens wat nodig is en ontwerp een programma met een herkenbare huisstijl.
‹ Laat het landen
Besluit u een gezondheidsonderzoek aan te bieden, zorg dan voor coaching of een vervolgtraject als de uitslag niet best is. Besef ook dat een duur programma invoeren niet veel zin heeft als de medewerkers achterover blijven leunen. Voer daarom eerst een bewustwordingscampagne onder het personeel voordat ze aan het onderzoek deelnemen. En 'vertaal' het gezondheidsbeleid naar de diverse niveaus. De raad van bestuur en directie kunnen het als een pluspunt voor de concurrentiepositie van de organisatie zien. Voor hr-managers hoort gezondheid onderdeel van hun strategie te zijn, als ze tenminste hun menselijk kapitaal willen koesteren. Lijnmanagers hebben gezonde medewerkers nodig. En last but not least: de medewerker zelf is er persoonlijk bij gebaat.
‹ Geen heksenjacht
'Er is bij ons een heksenjacht op dikkerds', klaagde een or-lid van een groot staalbedrijf tijdens een recent symposium van het Convenant Overgewicht. Medewerkers met een BMI (Body Mass Index) hoger dan 30 moeten bij dit bedrijf verplicht meedoen aan een vitaliteitsprogramma.
Verplichte deelname gaat te ver als een medewerker zijn werk goed doet. Maar als hij door zijn ongezonde levenspatroon de veiligheid op het werk in gevaar brengt, mag u wel verlangen dat hij zich inspant om zijn functie naar behoren toe te passen. De manier waarop is daarbij natuurlijk essentieel. Doe het met tact, zoals bij het eerste punt beschreven. Intrinsieke motivatie werkt nog altijd het best als mensen hun gedrag moeten veranderen. Als uw bedrijf een gezondheidsonderzoek aanbiedt, vertel er dan van tevoren bij dat de uitkomsten anoniem worden gebruikt.
‹ Richt het werk anders in
Een kostbaar vitaliteitsprogramma hoeft niet altijd nodig te zijn. Blijven medewerkers de hele dag op hun stoel zitten? Hebben ze lange diensten zonder pauze? Moeten ze lang in dezelfde houding staan of zitten? Geeft het werk veel stress? Dikke kans dat ze te dik zijn.
Afwisselender werk laat medewerkers meer bewegen. In een vriendelijk werkklimaat durven medewerkers problemen aan de kaak te stellen en zijn daardoor minder geneigd om hun frustraties af te reageren door veel te roken of te drinken. En let op de details: haal de printer en de koffiekan van het bureau, zodat ze ook op kantoor aan de wandel moeten.
‹ Goed voorbeeld
Een vitaliteitsprogramma invoeren kan in de organisatie op de nodige scepsis rekenen als de directeur zelf 120 kilo schoon aan de haak is en om de haverklap een sigaret opsteekt. Belangrijke aanjagers binnen de organisatie vergroten het draagvlak.
Kijk ook eens kritisch naar het bedrijfsrestaurant. Zorg voor gezond voedsel in plaats van vette kroketten en andere snacks. En is een leaseauto wel altijd nodig? Bied een mooie bedrijfsfiets aan. Haak aan bij landelijke campagnes en sportevenementen. Denk aan sportkleding met het bedrijfslogo erop, dat zorgt ook nog eens voor goede publiciteit.
Meer weten?
Zie convenantovergewicht.nl en arboportaal.nl/gezondheidsmanagement
Streamer
In een vriendelijk werkklimaat wordt minder afgereageerd door veel te roken
of te drinken
kader
Eigen schuld, dikke bult?
Bedrijven laten nog veel te veel steken liggen waar het gaat om gezondheidsbeleid, zo blijkt uit de cijfers van recent vitaliteitsonderzoek van Ohra. Driekwart van de hr-managers wil wel investeren in vitaliteit, maar geeft aan dat er nog nauwelijks sprake is van een gezondheidsbeleid.
Zo heeft 83 procent van de werkgevers geen plan om het roken terug te dringen, 88 procent geen plan om het alcoholgebruik te beperken, slechts 24 procent een beleid dat goede voeding stimuleert, en maar 27 procent probeert stress en psychische overbelasting bij zijn werknemers te voorkomen. Overigens vindt ruim 90 procent van de werkgevers dat werknemers zélf verantwoordelijk zijn voor hun vitaliteit.