Ze zijn de schrik van iedere organisatie: medewerkers die elke verandering afwijzen, geen enkel initiatief steunen, en voor wie de werkdag gevuld lijkt met louter kommer en kwel. Over hen klagen helpt niet, maar wat dan wel? Vakgenoten geven tips.
Werk pro-actief
Er wordt te weinig gepraat, stelt Jur van der Holst, senior managementadviseur bij Promundo. 'Je hebt beoordelingsgesprekken en functioneringsgesprekken, maar vaak gaat dat al moeizaam. Daar zit veel te weinig tussen. Ga nou eens vaker in gesprek, en niet alleen twee minuten bij het koffieautomaat.'
Wees een sparringpartner
'Ga de discussie met ontevreden werknemers niet uit de weg', adviseert Eli Smit van MKBasics. 'De werknemer is niet meer dezelfde als die van jaren geleden. Hij heeft toegang tot een enorme hoeveelheid informatie, en heeft daardoor - al dan niet terecht - een kritische houding ten opzichte van de organisatie waarvoor hij werkt.'
Maak onderscheid
Wilbert Janissen, hr-manager bij E-office, maakt onderscheid tussen medewerkers met een klacht, en klagers. 'Je moet naar beiden luisteren, maar je gaat er vervolgens wel anders mee om.'
Is er een concrete klacht, dan neemt Janissen een korte time-out, om vervolgens binnen een afgesproken periode met een oplossing te komen.
Klagers daarentegen maakt hij direct verantwoordelijk voor de oplossing van het probleem. 'Notoire klagers dumpen hun probleem bij hun manager en laten het daar liggen. Als je ze gelijk aan het werk zet om zélf een oplossing te vinden, komen ze ook minder klagen.'
Houd het gezond
Een gezonde geest zit in een gezond lichaam, zo wil het gezegde, en sportende mensen zijn in de regel ook op het werk productiever. Eli Smit van MKBasics adviseert daarnaast om te meten hoe het er qua energie voorstaat met de medewerkers. 'Mensen branden op. Dat kan in het werk zitten, dat kan door de boze baas komen, of het kan worden veroorzaakt door privéproblemen. Door te onderzoeken hoe het met de energie van de werknemers zit, los je de problemen niet op, maar je maakt ze wel bespreekbaar. De leidinggevende kan er zo op inspelen, en de werknemer krijgt de kans om de problemen op tafel te leggen.'
Denk buiten de kaders
Vaak helpt het als je de medewerker het gevoel geeft dat hij belangrijk is, heeft Jur van der Holst van Promundo gemerkt. 'Ik had een medewerker in de bouw die elke dag tussen negen en vijf zijn ding zat te doen, en daar heel ongemotiveerd over was. Ik ben met hem in gesprek geraakt en was verbaasd over wat die man allemaal kon. Buiten werktijd was hij raadslid, commissievoorzitter en voorzitter van een voetbalvereniging. Dan moet je kijken wat je die man kunt bieden waardoor hij in zijn werk ook lekker in zijn vel zit. Ook als er geen vacature is. Je kunt iemand lid maken van de personeelsvereniging of draag hem voor bij de ondernemingsraad. Op zo'n manier voelt hij zich belangrijker en vergroot je zijn betrokkenheid bij het bedrijf.'
Zoek de passie
'Probeer uit te vinden wat een medewerker drijft. Als je een verbinding kunt leggen met de passie van het bedrijf, dan is een medewerker waarschijnlijk gelukkiger in zijn werk', voorspelt Janissen van E-office. Chagrijn is volgens hem vaak ook een teken van de eigen onmacht van een werknemer. Door die onmacht aan te pakken, haalt u de angel uit de klacht. -Janissen: 'Geef mensen zelf het heft in handen. Wij hebben de beslissingsbevoegdheid grotendeels op medewerkerniveau gelegd. Mensen moeten dus zelf bekijken welke beslissing ze kunnen nemen om de situatie te verbeteren.'
Durf afscheid te nemen
Misschien staat iemand al jarenlang op de loonlijst, maar wil hij of zij liever totaal iets anders doen. Van der Holst confronteert regelmatig medewerkers met de vraag of zij wel echt gelukkig zijn in hun huidige baan. Men durft de zekerheid - het opgebouwde salaris en de goede secundaire voorwaarden - niet te verlaten ten faveure van een gekoesterde droom of ambitie.
Wanneer iemand écht niet op zijn plek zit, is afscheid nemen volgens hem de onvermijdelijke oplossing. 'Zo hard moet je soms wel zijn. Het heeft geen zin om aan een dood paard te trekken. Je kunt best tegen een manager zeggen dat hij beter moet luisteren en vaker het gesprek moet aangaan, maar als een medewerker echt niet wil, houdt het ook een keer op. Het kan niet zo zijn dat een medewerker de sfeer op een afdeling constant negatief beïnvloedt.'
Waardeer de klager
Laat uw personeel lekker klagen en luister er naar. U vindt ze misschien negatief, maar soms blijkt een mopperaar gewoon realistisch te zijn. En hoe irritant ook, zo'n chagrijn geeft u wel de kans om te weten wat de gevoelens zijn in de onderbuik van het bedrijf. Dat is beter dan wanneer het onderhuids blijft broeien om plotseling tot een uitbarsting te komen.