Werken vanuit kracht

Medewerkers zien vaak allerlei beren op de weg die blokkeren naar een betere situatie. Daarover praten haalt de beren niet weg. Durf breder te denken en de what if-vraag te stellen. 'De medewerker gaat weer uit kracht de crisis te lijf in plaats van uit angst.'

'Bij een burn-out, een sfeer waarbij een reorganisatie dreigt of een andere situatie op het werk met een gebrek aan hoop op betere tijden, zijn mensen te veel bezig in hun hoofd', zegt Jan Busschers, trainer & coach van Ynnergy in Den Bosch. 'Vooral medewerkers met een burn-out zitten helemaal vast in hun denken. Ze denken continu, draaien in cirkeltjes rond en blokkeren daarmee hun intuïtie totaal. Zo komen ze niet meer bij zichzelf, lopen vast en komen niet meer in actie. De beste oplossingen voor problemen komen meestal vanuit je intuïtie, maar daar kunnen mensen met zorgen of een burn-out niet meer naar luisteren. En als er al wat doorkomt, springen de gedachten er weer tussen om het monddood te maken.'
Uitermate belangrijk is dat een dergelijke situatie herkend en erkend wordt. De p&o'er moet daar in een-op-een gesprekken met de medewerker een belangrijke rol in spelen. Medewerkers worden vaak niet gehoord in hun problematiek. Als de medewerker de erkenning niet krijgt, kan hij daar geen hoop uit putten. Als het probleem is vastgesteld, kan er gewerkt worden. De medewerker een paar weekjes met vakantie sturen, is meestal echt niet voldoende. Het is de taak van de p&o'er om een sfeer van volledige vertrouwelijkheid te creëren waarin alles gezegd kan worden. Medewerkers voelen vaak een te grote afstand tot de p&o'er om zich vrij te voelen de emoties te laten gaan en alles te bespreken. Oprechte aandacht en een optimistische instelling van de p&o'er zijn essentieel. En kijk de medewerker recht aan. Er wordt vaak naar beneden gekeken, en dan maak je geen contact.'

Visualiseren
'Medewerkers zien vaak allerlei beren op de weg die blokkeren naar een betere situatie. Daarover praten haalt de beren niet weg. De effecten zijn juist verrassend als je de medewerker meeneemt naar het gevoel dat ze de beren voorbij zijn. Durf breder te denken en de what if-vraag te stellen. Stel nou dat het wél mogelijk is een goede gezondheid te hebben. Stel, je bent genezen, hoe is het dan? Of stel dat het wel mogelijk is om meer zelfvertrouwen te krijgen. Etcetera. Als medewerkers dat gaan visualiseren, maakt het dat ze de beren zelf gaan weghalen. Als p&o'er moet je dat proces begeleiden. Vraag wat de medewerker nodig heeft, maar hij of zij moet het zelf doen.'
'Een van de dingen die daarbij helpt, is meditatie. Bijvoorbeeld onze training Body-Mindfullness. Deze meditatie in beweging is verwant aan tai chi. Dit staat voor volledige aandacht voor wat er in je lichaam is, waardoor je denken, voelen en doen verbonden worden. Je maakt contact met je innerlijke zelf en met de universele energie. Je gaat naar de ontspanning. Een van de instructies is de rust in je buik te voelen. Je maakt contact met jezelf door bewust aanwezig te zijn in je lijf. Het is de weg naar binnen.'
'Het helpt mensen in een moeilijke situatie enorm als ze leren wat van zichzelf is en wat is overgenomen. Emoties en overtuigingen kunnen zijn overgenomen van familie, de omgeving waarin je bent opgegroeid, vrienden en je partner. Maar intuïtie is van jezelf. Daar moet je bij zien te komen. Zo kun je er achter komen wat je werkelijk zelf wilt in je leven, zonder dat dit beïnvloed is door andere mensen. Mensen die bijvoorbeeld veel angsten hebben, zoeken door training en meditatie naar de onderliggende samenhang, en die heeft altijd een onbewuste relatie met je geschiedenis. Het gaat erom dat je leert je vrij te maken van overtuigingen die niet van jou zijn. Dat zorgt er voor dat je intuïtie, je voelen en je denken op één lijn staan, en zo raak je weer in balans. Je leert weer te vertrouwen op jezelf.'

Eigenwaarde
Ed Nissink schreef het boek Authenticiteit, het pad naar jezelf. Hierin stelt hij dat mensen die vastlopen en niet meer weten wat ze echt willen en wie ze zijn, vaak een diep schuldgevoel hebben en een gebrek aan eigenwaarde. Hij stelde een aantal vragen op die p&o'ers aan medewerkers kunnen voorleggen (zie kader). Nissink schrijft daarover: 'Wanneer je het voor elkaar krijgt je diepe schuldgevoel te laten verdwijnen, ontspan je in heel veel dingen. Je lichaam voelt prettiger, je vindt jezelf veel leuker, aardiger, liever. Je huis wordt een echt thuis omdat je vindt dat je dat verdient. Je wordt gezonder, gelukkiger, blijer, tevredener, egoïstischer, altruïstischer en je kunt beter grenzen stellen. Allemaal omdat je jezelf weer waardevol vindt.'
Tony Postema, coach en magnetiseur in Amsterdam en Son, voegt er aan toe dat als je blokkades zijn opgeruimd, je ook een vrij simpele manier kunt hanteren om te kijken of je bij jezelf bent als je iets doet. 'Vraag je af: past dit gedrag bij de persoon die ik wil zijn? Doe dat niet met je hoofd. Het gaat erom af te stemmen op een bepaald gevoel. Als je lichaam ja zegt, dan klopt het. Je voelt het in je buik of een bepaalde vibratie binnenin. Als je weerstand voelt, zoek dan een andere weg.'

Respect
Volgens Busschers krijg je bij hervonden eigenwaarde ook weer echte hoop op een mooie nieuwe toekomst en gaat het werk ook veel beter. 'Er wordt ineens gepresteerd op een manier die de medewerker niet achter zichzelf zocht, laat staan de manager. De medewerker gaat weer uit kracht de crisis te lijf in plaats van uit angst. En de p&o-adviseur die dit proces heeft gesteund en begeleid, komt er achter dat er veel meer talent en kracht in zijn organisatie zit dan gedacht. En als een medewerker toch wegmoet, bijvoorbeeld door een reorganisatie, besef dan dat het de medewerker nooit om een afkoopsom alleen te doen is. Hij of zij wil gehoord en gerespecteerd worden en het gevoel krijgen dat p&o alles wil doen om hem verder te helpen naar een hoopvolle toekomst. Ook al moet hij het uiteindelijk zelf doen.'

Verhelderende vragen
Moet een medewerker met problemen veel van onderstaande vragen met ja beantwoorden? Grote kans dat hij met een diep verborgen schuldgevoel kampt, een gebrek aan eigenwaarde en ver afstaat van zichzelf. Soms lijken de vragen tegenstrijdig, maar ook die zaken ontstaan volgens Ed Nissink uit een dieper liggende onmacht en schuldgevoel:

• Maak je schulden? Kun je slecht met geld omgaan?
• Pot je alles (geld, spullen, contacten) op?
• Word je vaak bedrogen en/of in de steek gelaten?
• Vind je dat mensen net zo moeten denken als jij en raak je anders overstuur
• Ben je vaak tweedehands in een relatie (is er altijd iemand belangrijker)?
• Staat je agenda vol met sociale contacten?
• Heb je veel verplichtingen en doe je veel om anderen te behagen?
• Kun je moeilijk nee zeggen en sta je vaak voor anderen klaar?
• Ben je chaotisch en kun je moeilijk dingen terugvinden, vooral 'officiële documenten'?
• Maak je vaak geen gebruik van je rechten, zoals belastingteruggave, kortingen en voordelen?
• Stel je veel uit en breek je bijna dagelijks met voornemens als sporten, opruimen, alcoholgebruik minderen, sparen en stoppen met roken?
• Voel je je vernederd of aangevallen als je ergens van beschuldigd wordt?
• Blijf je hangen aan een relatie of een huis, terwijl het niet meer goed voelt?
• Leef je altijd naar de toekomst in de hoop dat het beter wordt?
• Voel je je verplicht tot bepaalde contacten (denk hierbij aan ouders bezoeken, verjaardagen, kaartjes sturen, telefoneren, etcetera)?