Een bloesje dat net te wijd openstaat, een stomdronken sollicitant, tumult op de gang, boze reacties van afgewezen kandidaten... Als p&o'er maak je bij werving en selectie soms de gekste dingen mee. Hoe ga je daarmee om?
Kandidaat speelt voor referent
'Zijn stem was veel zwaarder'
Eigenwijze en leugenachtige sollicitanten, daar weet Amber Peeren van detacheringsbureau I4talent inmiddels alles van.
'We hadden een kandidaat die niet zonder zijn SuperSmoker (een elektronische sigaret, red.) kon', vertelt Amber Peeren. 'In de wachtruimte was hij al aan het roken en vervolgens rookte hij enthousiast verder tijdens het gesprek. Mijn collega heeft toen maar gevraagd of hij daar even mee wilde stoppen.' De rokende sollicitant mocht niet meer terugkomen. 'Het totaalplaatje klopte niet. En die SuperSmoker hielp ook niet mee. Want een medewerker moet zich wel aan een situatie kunnen aanpassen.'
Een andere gedenkwaardige kandidaat was de sollicitant die op gesprek was geweest en vervolgens zelf als referent optrad. 'Een van onze accountmanagers belde de opgegeven referentie na en de stem aan de andere kant van de lijn leek, ondanks pogingen om de stem zwaarder te laten klinken, verdacht veel op die van de kandidaat zelf. De accountmanager confronteerde de man hiermee en kapte het gesprek af. We gaan niet verder met een kandidaat als hij liegt over zijn referenties.'
Een kei in marketing
'Natuurlijk werd ik nieuwsgierig'
Sommige sollicitanten doen wel heel erg hun best om op te vallen. Jeanet Vermeer, hr-beleidsmedewerker bij logistieke dienstverlener Kuehne+Nagel B.V., werkte jaren geleden bij een landelijke retailer toen er een verrassing voor haar werd bezorgd.
'We hadden geen vacatures uitgezet. Toen ik na de lunchpauze in mijn kantoor kwam, stond er een grote doos op mijn bureau. Zonder afzender. Natuurlijk werd ik nieuwsgierig. Toen ik de doos opende, zat er tot mijn verbazing een grote kei in, met daaronder een envelop. Enigszins verbouwereerd maar zeer enthousiast las ik de in hoofdletters geschreven openingszin van de sollicitatiebrief: "Aangeboden: een kei van een marketingmedewerker".' Van der Meer beloonde de creatieve actie met een gesprek, maar een baan zat er niet in omdat er op dat moment geen ruimte was voor een extra kracht. 'Ik heb wel extra mijn best gedaan om naar mogelijkheden binnen onze organisatie te zoeken. Iemand die zoveel creativiteit toont, beschouw ik als een aanwinst.'
Lobbyende moeders schaart Vermeer niet onder creatieve acties. Toen ze als intercedent bij een uitzendorganisatie werkte, belde een moeder haar op met de vraag of ze nog werk had voor haar zoon. 'Ik vertelde haar dat ik wat basisgegevens zou noteren en hem vervolgens zou uitnodigen voor een kennismakingsgesprek. Toen ik vroeg naar zijn geboortedatum, antwoordde ze: "Zijn geboortedatum? Huh, daar houd ik me niet mee bezig!!!" Nog steeds moet ik lachen om dat antwoord. De zoon hebben we trouwens nooit mogen verwelkomen in ons pand. Maar daar stonden we niet van te kijken.'
Een brief van zestig kantjes
'Wel Pepsi, geen Coca-Cola'
Inge Ernst, hr director bij Novo Nordisk, een farmaceutisch bedrijf op het gebied van diabeteszorg, ontving drie jaar geleden een wel heel lange sollicitatiebrief voor de functie van artsbezoeker.
Er werd een pakket bezorgd met daarin minstens zestig handgeschreven A4'tjes, waarin de sollicitant zijn persoonlijkheid ontvouwde. De sollicitatie staat sindsdien in het collectieve geheugen gegrift van het hele bedrijf.. Ernst: 'In de eerste drie zinnen schreef hij nog dat hij graag voor ons bedrijf wilde werken. Daarnaast vond hij het belangrijk dat hij in het team paste, en daarom wilde hij meer vertellen over zijn persoonlijke voorkeuren. In ruim zestig overvolle pagina's deed hij die uit de doeken. Hij lustte graag cola, maar geen light of Zero, wel Pepsi maar geen Coca-Cola. Ook dronk hij graag Douwe Egberts koffie en ga zo maar door.' Ernst stuurde hem een standaard afwijzing. 'Ik heb nog even overwogen om in zijn stijl een brief terug te sturen waarin ik zou melden dat wij juist wél Coca-Cola drinken, maar heb dat toch maar niet gedaan. Als sollicitanten een beetje gek doen, wil ik ze daar wel op wijzen. Ik vind het belangrijk om open en eerlijk te zijn en ze kunnen van ons commentaar leren. Maar als ze buitensporig raar gedrag vertonen, heb ik geen zin om daar tijd en energie in te steken. Bij sommige sollicitaties krijg ik snel het gevoel dat ze niet serieus zijn. Die mensen doen hun best om niet aangenomen te worden.' Zoals de vrachtwagenchauffeur die solliciteerde naar de functie van salesdirecteur.
Soms zijn kandidaten wel serieus, maar sloven ze zich te veel uit om op te vallen. Ernst kreeg een sollicitatiebrief met geïllustreerde roosjes. Ze wees de schrijver ervan af en hij belde haar teleurgesteld op. De man wilde met die brief alleen maar opvallen. Ernst: 'Opvallend was het zeker, maar ik vind zo'n actie niet passen bij ons bedrijf, dat zakelijk wil zijn in de dienstverlening.'
Ook heeft ze meegemaakt dat een sollicitante voor het gesprek met de directeur opeens haar blouse een beetje open knoopte. 'Dat is echt de grens. Zo'n vrouw wijs ik ook af.' Toch kan het nog gekker. Een tijd terug ontving ze een 'stomdronken' sollicitante. Ernst: 'Ze begon al te draaien in de lift en ik rook een enorme drankkegel. Toen ik vroeg waarom ze gedronken had, zei ze dat ze een beetje zenuwachtig was en zich wat moed had ingedronken.'
Spooksollicitant
'Hij beende zo de deur uit'
Afspreken en dan afhaken, welke p&o'er heeft het niet meegemaakt? Wilbert Janissen, hr-manager bij het in digitale werkomgevingen gespecialiseerde e-office, laat zich dat niet nog eens gebeuren.
'Het meest aparte was een sollicitant die te laat was en waar we al een tijdje op zaten te wachten. Plotseling kwam hij enigszins verwilderd en bezweet binnen, beende op de receptioniste af en zei: "Nou, en met al die stomme files vind ik het eigenlijk helemaal niks. De groeten!" Vervolgens beende hij zo weer de deur uit. Omdat we niet zeker wisten of het om onze sollicitant ging, heb ik de recruiter gebeld die hem eerder gesproken had, en de beschrijving gegeven die de receptioniste me gaf. Het bleek inderdaad onze sollicitant te zijn.' Het vertrouwen in deze recruiter nam, mede door dit incident, zienderogen af. 'Sindsdien vraag ik de recruiters nóg nadrukkelijker om alleen echt gemotiveerde kandidaten.'
Dappere sollicitant
'Nee, dit was niet in scène gezet'
Bij Karin Castermans zorgde een eigen medewerker voor een onvergetelijke sollicitatie. Midden in het gesprek hoorde ze tumult op de gang. De teamleider in spe liet zich niet uit het veld slaan.
Een paar jaar geleden werkte Karin Castermans als p&o'er voor een zorginstelling en zocht ze een teamleider voor een van hun locaties. Ze voerde de gesprekken samen met de locatiemanager. 'Opeens hoorden we tumult op de gang. De receptioniste kwam binnen en verzocht de locatiemanager dringend mee te komen. In het kantoor achter de receptie had zich een medewerkster verschanst; in haar thuissituatie had zich een voorval voorgedaan en haar zoon kwam nu verhaal halen bij zijn moeder.' De zoon had in de hal al een tafel omvergegooid waaraan twee oudere dames de administratie bijhielden, en dreigde nu zijn moeder wat aan te doen.
Castermans: 'Op het verzoek van de locatiemanager om vooral rustig te blijven en er samen over te praten, werd niet bepaald vriendelijk gereageerd. De medewerkster maakte echter van de gelegenheid gebruik om het kantoor in te vluchten waar wij het sollicitatiegesprek voerden. De sollicitant was inmiddels de gang op gelopen en zo ontstond de volgende situatie: de locatiemanager en ik hielden samen de deur dicht van het kantoor waar de doodsbange moeder zich had verschanst, terwijl zoonlief aan de andere kant van de deur tekeer ging, inmiddels ook tegen de sollicitant. Deze trachtte hem te kalmeren en dit lukte enigszins, in ieder geval totdat de inmiddels gealarmeerde politie de zoon kwam inrekenen.'
Besloten werd het sollicitatiegesprek te staken en een nieuwe afspraak te maken. 'Tijdens dat gesprek hebben we onze dappere sollicitant een bloemetje aangeboden en hem verzekerd dat de vorige keer niet door ons in scène was gezet om zijn stressbestendigheid te testen.' De baan heeft hij overigens niet gekregen. Ondanks zijn koelbloedige optreden paste hij toch niet helemaal bij het bedrijf.
Bar en boos
'Je gaat toch een vertrouwensband aan'
Afke de Rijk, p&o-manager bij vertaal- en trainingsbureau Language Partners, heeft haar lesje geleerd sinds de gedroomde kandidaat voor de functie van officemanager nooit meer is komen opdagen.
Het eerste gesprek met de vrouw was goed. Het tweede ook. De Rijk vond haar geknipt voor de baan en het klikte ook nog eens een keer, dus werd zij aangenomen. Haar eerste werkdag zou de maandag erop zijn. Maar de vrouw is nooit komen opdagen. Zonder enige reden of reactie. De Rijk: 'We hebben de eerste week elke dag berichten op haar voicemail achtergelaten. Vervolgens heb ik haar ook een brief gestuurd. We begonnen ongerust te worden. Zou ze een ongeluk hebben gehad? Leeft ze nog wel?' Net op het moment dat ze overwogen bij haar langs te gaan, kwam een collega de vrouw in de stad tegen. Ze bleek toch niet zo'n zin te hebben in de functie en had niet de moeite genomen om dat te melden. Een teleurstellende ervaring, aldus De Rijk. 'Je gaat een vertrouwensband aan met een kandidaat die je aanneemt, en je voelt je in je eer aangetast als iemand je zo terzijde schuift.' Wat was voor haar de les? 'Vertrouw iemand niet op z'n mooie blauwe ogen. Sindsdien ga ik altijd referenties na.'
Behalve dat kandidaten nonchalanter worden - 'We krijgen steeds vaker e-mails met alleen de tekst '"zie cv"' - ontvangt De Rijk steeds vaker boze reacties van afgewezen sollicitanten. 'Ik krijg reacties als "dank u wel voor uw bijzonder onaangename reactie en voor uw gebrek aan moeite" of "hier zult u spijt van krijgen". Vreemd. Want ik stuur altijd een afwijzingsbrief waarin ik netjes vertel waarom iemand niet verder wordt uitgenodigd.' Met boze afgewezenen gaat ze niet verder in discussie. 'Het is een emotionele reactie van iemand. Als ik daar op reageer, willen ze nog verder met me praten.'
P&o kan er anders ook wat van
Ook sollicitanten winden zich geregeld op over hun sollicitaties. NationaleVacaturebank.nl hield onlangs een onderzoek onder 625 respondenten en stelde een top-3 samen van de grootste ergernissen:
1. Onduidelijkheid over het salaris (43%)
2. Slechte voorbereiding van de interviewer (20%)
3. Persoonlijke vragen (16%)
Uit het onderzoek bleek ook dat p&o'ers vaak een steek laten vallen. Vreemd genoeg ontving maar liefst 41% van de ondervraagden geen reactie op hun sollicitatiebrief. En van de 39 procent die bericht kreeg bij afwijzing, kreeg minder dan de helft de reden te horen.
Mail dit artikel
