Nee, ze zijn niet zielig. Ze zijn doorgaans uitstekend in staat hun eigen boontjes te doppen. En: die van uw organisatie. En daar zit precies het probleem. Doordat veertigers vaak in de dode hoek van de organisatie belanden, blijft veel van hun potentie onbenut. Waar moet u op letten?
Zelden of nooit richt een werkgever zich op veertigers in een arbeidsmarktcommunicatiecampagne, constateert Marcel van der Quast, strategy director van de PersoneelZaak in Rotterdam. 'Veertigers vallen vaak tussen wal en schip. Voor ouderen en jongeren zijn er allerlei instanties die zich voor hen inzetten, maar veertigers moeten het alleen voor elkaar boksen. Veertigers blijven zitten waar ze zitten en als ze werkloos worden, komen ze moeilijk aan een baan. Maar waar ik weleens een discussie over zou willen, is hoe essentieel de veertigers straks worden. We zijn het er allemaal over eens dat de arbeidsmarkt steeds krapper wordt. Zeker als de crisis straks voorbij is, gaan we dat heel erg voelen. De babyboomers gaan met pensioen en hun ervaring gaat dus weg. Dan zul je wel wat móéten met de veertigers. Als je naar de cijfers van de arbeidsmarkt kijkt, komen we er straks echt niet door met zijn allen steeds harder te werven in de groep tot veertig.'
Volgens Ferdi van Wersch, senior adviseur en hoofd van de unit HRM van IVA beleidsonderzoek en advies, dat is gelieerd aan de Universiteit van Tilburg, hebben veertigers juist een spilfunctie in het bedrijf. Ze kunnen nog leren van de oudere werknemer en de jongeren juist wat bijbrengen. Ze maken nog geen gebruik van ontziemaatregelen en hebben doorgaans nog geen last van uitval, psychologisch of fysiek. Hun waarde wordt onderschat, zeker als je ze bestempelt als oud. Er zit nog een enorme vitaliteit in die groep. En ze vormen een belangrijke groep in het kunnen financieren van de collectieve lasten, aldus Van Wersch.
Individualistisch
Het verbaast Van Wersch niet dat veertigers zich niet verenigd hebben in vakbonden of andere groeperingen. 'Het zit niet in hun systeem. Deze groep wordt alleen maar lid van de vakbond als er iets ergs aan komt. En als de reorganisatie achter de rug is, wordt het lidmaatschap weer opgeheven. De veertigers van nu groeiden op in economische welvaart, kleinere gezinnen, ouders die werken. Ze hadden hun natje en hun droogje, het ging allemaal wel. Geen aanleiding om in verzet te komen. De generatie daarvoor wilde zich juist afzetten tegen de gevestigde orde. De veertigers van nu kunnen goed voor zichzelf opkomen. Ze zijn meer individualistisch en hebben geleerd dingen zélf te organiseren en te regelen.'
Maar volgens Frank Zuidinga, partner en directeur bij outplacement- en loop-baanbegeleidingsbureau Van Ede & Partners, zit er ook een andere kant aan. 'De werkgever denkt dat een veertigplusser niet zo beweeglijk is, en vaak weigert de veertiger ook te bewegen. De laatste heeft misschien kinderen, een hypotheek, een pensioen en de angst om werkloos te worden. Hij blijft zitten waar hij zit, omdat hij denkt dat dit het veiligst is. Vastklampen aan wat hij heeft. Als je van baan verandert, krijg je immers weer te maken met een tijdelijk contract. Daar kan een midlifecrisis overheen komen. Is dit alles? Wie wil mij nog? Een periode van verlamming breekt aan, terwijl de flexibiliteit afneemt. Veertigers beginnen zich thuis te voelen op een klein gebied en zijn niet meer zo geneigd te experimenteren. Vaak zijn ze daar excellent en onmisbaar. Dat is tevens de valkuil. Het wordt minder uitdagend.'
Goedkoper
De remedie? Zuidinga: 'Laat die veertiger naar buiten gaan. Doe aan uitwisseling met andere bedrijven, liefst met een totaal andere bedrijfscultuur. Een controller bij een bank kan veel leren van een controller bij een modebedrijf en vice versa. Iemand krijgt best practices buiten de deur en zo weer een bredere kijk op zijn baan. Intergenerationeel management is ook van belang: zorg dat jong en oud meer met elkaar optrekt.'
Van der Quast wijst erop dat de focus op veertigers helemaal niet duur hoeft te zijn. 'Ja, ze zijn duurder dan twintigers, maar kijk verder dan de invulling van een enkele vacature. Als je een veertiger aanneemt en je zet daar twee onervarenen naast, heb je de ervaring, en is dat uiteindelijk goedkoper dan wanneer je drie dertigers aanneemt. En kijk uit voor een 'up or out'-bedrijfscultuur. Als iemand niet de ambitie heeft om manager te worden, gaat hij er bij een bedrijf vaak uit. Terwijl dat een uitstekende specialist zou kunnen worden. Koester veertigers en kijk naar hun vele mogelijkheden.'
GGZ zoekt oudere verpleegkundigen
Vijf instellingen voor de geestelijke gezondheidszorg gaan veertigplussers werven om aan het verwachte tekort aan verpleegkundigen te ontkomen. Zij zoeken naar mensen die bereid zijn een opleiding van 2,5 jaar te volgen.
De instellingen uit het midden, oosten en zuiden van het land denken dat het werken met oudere leerlingen veel voordelen heeft, omdat deze zij-instromers meer gemotiveerd zijn, beter zijn opgewassen tegen de psychische belasting en minder snel van baan zullen wisselen. Altrecht, Meerkanten, Pro Persona, Rivierduinen en Symfora hebben de handen ineengeslagen met het UWV, ROC Midden Nederland, HBO-V Utrecht en Randstad HR Solutions. Volgens de instellingen hebben de afgestudeerden goede kansen op de arbeidsmarkt. Zij mikken, aldus het ANP, op 125 extra krachten.
Mail dit artikel
