In de strijd tegen diefstal en fraude op de werkvloer is alles geoorloofd. Deze stelling op IntermediairPW.nl wordt door een kwart van u onderschreven. Deze p&o'ers zien de privacy van de werknemers duidelijk van ondergeschikt belang. Maar mag je wel zomaar camera's ophangen, websites blokkeren en privémails verbieden?
De hoogste baas van Lidl in Duitsland is op staande voet ontslagen. De reden: schending van de privacy van zijn werknemers. Nadat het Duitse blad Der Spiegel de hand wist te leggen op stapels dossiers met informatie over de ziektehistorie van werknemers van het bedrijf - waarschijnlijk door een slordige p&o'er achteloos bij het vuilnis gezet - was de maat vol. Vorig jaar kwam de supermarktketen namelijk ook al in opspraak bij onze oosterburen, toen bleek dat het met verborgen camera's de eigen mensen bespioneerde. Voor deze zware overtreding kreeg het bedrijf een boete van 1,5 miljoen euro.
Wat, zou je denken, is er makkelijker dan een verborgen camera om een verdachte medewerker op heterdaad te betrappen wanneer die een greep in de kas doet? Toch zal een rechter in een ontslagzaak die video niet als bewijsmiddel accepteren. Want het gebruik van verborgen camera's om medewerkers in de gaten te houden, is ook in Nederland verboden.
Camera's
Het plaatsen van camera's op de werkvloer mag alleen als hiervoor een 'gerechtvaardigd belang' bestaat. Hiervan is pas sprake als er bijvoorbeeld binnen het bedrijf veel gestolen wordt, er een redelijke verdenking van diefstal is, én alle andere mogelijkheden om de dader(s) op te sporen zijn uitgeput. Alleen dan is het toegestaan om bij wijze van uitzondering, tijdelijk, camera's te plaatsen in het eigen bedrijf. Voorwaarde is daarbij ook nog dat de ondernemingsraad en de werknemers vooraf van de eventuele inzet van verborgen camera's op de hoogte worden gesteld.
De Wet op de ondernemingsraden (WOR) bepaalt zelfs dat de or instemmingsrecht heeft over het besluit om gebruik te maken van personeelsvolgsystemen, waar ook een camera onder valt. Een werkgever doet er daarom goed aan daarover afspraken te maken met de ondernemingsraad, bijvoorbeeld over waar en hoe lang camera's zullen worden geplaatst en hoe met de gegevens zal worden omgegaan (opslag, geheimhouding.) Tot slot geldt nog dat de werkgever verplicht is het gebruik van digitale opnameapparatuur te melden bij het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP). Voldoet een werkgever aan al deze voorwaarden, dan heeft het bedrijf uiteraard het volste recht om op basis van genomen videobeelden de betrapte medewerker op staande voet te ontslaan.
Zelfs het plaatsen van zogenoemde zichtbare camera's is niet zomaar toegestaan. Dit mag alleen als het een gerechtvaardigd belang dient, bijvoorbeeld de veiligheid van werknemers of de bescherming van eigendommen. Want deze beveiligingscamera's leggen natuurlijk ook het doen en laten van werknemers vast, en kunnen daarmee hun privacy aantasten. Vandaar dat de werkgever wel hard moet kunnen maken dat het bedrijfsbelang zwaarder weegt. Ook moeten werknemers en klanten op de hoogte zijn van de aanwezigheid van camera's, anders is de werkgever alsnog strafbaar.
Computermisbruik
Een systeembeheerder kan alles bekijken en elke muisklik nagaan. De pornosurfende medewerker pikt hij er zo uit, en ook e-mails tussen klagende medewerkers kan hij moeiteloos volgen. Maar mag het ook? Als een werkgever niet zelf duidelijke regels opstelt voor misbruik of oneigenlijk gebruik van internet en e-mail, dan zal de rechter eerder geneigd zijn de privacy van de werknemer zwaarder te laten wegen.
Het CBP publiceerde al in 2001 het rapport Goed werken in netwerken, waarin regels voor de controle op e-mail en internet op het werk zijn opgenomen. In principe mag een werkgever het privégebruik van internet verbieden, maar het CBP vindt dit niet rechtvaardig als diezelfde medewerkers wel privé mogen bellen of in hun pauze even naar het reisbureau mogen lopen. Wat wel en niet tot misbruik van internetvoorzieningen - oneigenlijk privégebruik - wordt gerekend, is dus niet zo eenduidig; het hangt ervan af wat men binnen het bedrijf met de werknemers afspreekt. Doe dat in elk geval liefst in een zo helder mogelijke gedragsregel, want als je als werkgever niet duidelijk maakt dat je het online boeken van een vakantie onder werktijd afkeurt, dan kun je de werknemer daar later ook niet op aanspreken.
De ondernemingsraad speelt bij het maken van deze afspraken een belangrijke rol. Om de regels enige juridische waarde te geven - bijvoorbeeld in een ontslagzaak - zal de rechter eisen dat de or heeft ingestemd met de regels over privé-internetten op het werk en de controle op e-mails van werknemers. Uitgangspunt is dat als privégebruik is toegestaan, persoonlijke e-mails niet door de werkgever mogen worden bekeken. Controle van e-mail en internet mag alleen als de werkgever het vermoeden heeft dat een werknemer het bedrijfsbelang schaadt. De werkgever moet deze 'verdachte' werknemer dan ook nog vooraf duidelijk maken hoe en waarom hij gecontroleerd zal worden.
Grijs circuit
En dan is er nog de minder opvallende 'kleine' personeelsfraude: de vertegenwoordiger die een beetje sjoemelt met de lunchbonnetjes, de salesmedewerker die een beetje 'schuift' met een net binnengehaalde order om zijn volgende target ook alvast zeker te stellen... Het lijkt misschien onschuldig, maar is het niet. Het zijn redenen voor ontslag op staande voet. En terecht, want bij elkaar opgeteld kunnen al die kleine vergrijpen een bedrijf een flinke smak geld kosten. Bovendien, als er niet tegen wordt opgetreden, dreigen de grenzen van het toelaatbare steeds verder te worden opgerekt.
Daarbij komt dat de crisis personeelsfraude actueler maakt dan ooit. Nu bedrijven ook op de kleintjes moeten letten, zien zij lichte overtredingen niet langer door de vingers en scherpen ze de regels tegen personeelsfraude verder aan. Aan de andere kant neemt, door bijvoorbeeld een reorganisatie, de loyaliteit van werknemers naar de werkgever af. En hoe minder de binding met het bedrijf, hoe groter de kans op personeelsfraude. Dreigend ontslag alleen al kan voor medewerkers reden zijn het met het mijn en dijn op de werkvloer niet meer zo nauw te nemen.
De rotte appel
Signalen waar een frauderende werknemer aan herkend kán worden:
- Hij komt altijd als eerste en doet het liefst 's avonds zelf het licht uit
- Onderschept 's ochtends gretig de post (om dubieuze nota's te onderscheppen)
- Houdt bij voorkeur de deur van zijn kantoor dicht
- Gaat niet met vakantie (uit angst dat zijn fraude wordt ontdekt)
- Rijdt wel in een te grote auto of heeft thuis net een dure verbouwing achter de rug
- Haalt onverwachts, ondanks de crisis, als enige zeer ambitieuze targets
Let op: iedereen is onschuldig tot het tegendeel bewezen is. Deze 'verdachte' kan ook gewoon een goudeerlijke, hardwerkende, trouwe medewerker zijn.
Bron: zibb.nlOnderwerp: 'Hoi, alles goed?'
Een werknemer surft in de baas z'n tijd gemiddeld 2 uur per week, doet 1,8 uur over het sturen van mailtjes aan vrienden en bekenden, en hangt gemiddeld 1,1 uur voor privézaken aan de telefoon. Vooral vrouwen en jonge werknemers (jonger dan 35) hebben het er druk mee. Jonge medewerkers maken 3 keer zoveel 'gebruik' van bedrijfsmiddelen, en vrouwen zijn 5 keer meer tijd kwijt met privézaken dan mannen. Mannen zouden bovendien meer verloren uren goedmaken door thuis zakelijke e-mails en telefoontjes af te handelen, zo blijkt uit de ICT Barometer van Ernst & Young (2007).
Bron: tweakers.net
Mail dit artikel
