P&O en pensioen. De twee lijken maar niet samen te willen gaan. Toch zijn er heel veel redenen voor een P&O’er om zich in het onderwerp te verdiepen. Omdat werknemers vragen hebben, omdat het een heel dure arbeidsvoorwaarde is, of omdat de P&O’er ook zelf ooit met pensioen gaat.
HRM is de sleutel tot pensioenbewustzijn, stelt Leon Kurvers, opleidingsontwikkelaar voor SPO, het opleidingsinstituut van de pensioenbranche. ‘Uit onderzoek blijkt dat 65 procent van de werknemers die iets wil weten over zijn pensioen naar P&O gaat. In de praktijk blijkt dat de behoefte van de werknemer haaks staat op hoe de P&O'er daarover denkt. Want de gemiddelde P&O'er is bang voor het onderwerp pensioen. Ze denken dat het heel moeilijk is, ze vinden het saai of ze durven niet het risico te lopen dat ze iets zeggen dat niet klopt.'
Arbeidsvoorwaarden
Eerlijk is eerlijk, de P&O'er is niet de enige. Pensioenen werden sowieso al door veel mensen gezien als iets onbegrijpelijks waar een gewone sterveling geen enkele grip op heeft. De premies zijn de afgelopen tien jaar met zo'n 50 procent gestegen en verdere stijgingen zouden de overige arbeidsvoorwaarden in gevaar kunnen brengen. Nu komen daar nog de gevolgen van de crisis bij. Aangejaagd door sombere berichten over tegenvallende beleggingsresultaten, dekkingsgraden, afstempelen en vergrijzing, is menigeen ervan overtuigd dat het armenhuis wacht voor al die sukkelaars die nu premie betalen voor hun oude dagvoorziening.
Beste pensioenstelsel
Nergens voor nodig, zeggen de experts. Het Nederlandse pensioenstelsel wordt nog steeds gezien als het beste ter wereld. Maar dat er dingen gaan veranderen, dat staat vast. En een HRM'er moet zich daarin verdiepen. Kurvers: ‘Als je het omzet in geld, dan gaat ongeveer 20 procent van de salarissom naar de arbeidsvoorwaarde pensioen. Dat is een enorm bedrag. Eén dag per week werk je voor je pensioen. Ongeveer 85 procent van de werknemers is verplicht aangesloten bij een pensioenfonds. En de gemiddelde pensioendeelnemer interesseert zich helemaal niet voor het onderwerp. Er is een onderzoek geweest dat mensen liever naar de tandarts gaan dan na te denken over hun pensioen. Dat zegt heel veel. Maar als werkgever heb je wel de opdracht om je werknemer zo goed mogelijk voor te lichten over de arbeidsvoorwaarden, net zo goed als dat je hem vertelt over zijn vrije dagen en wat er gebeurt als hij ziek is.'
Te ingewikkeld
Leon Mooijman, pensioendeskundige bij de AWVN, hekelt het feit dat pensioenregelingen zo ingewikkeld zijn geworden dat vrijwel niemand meer precies kan uitleggen hoe het in elkaar steekt. Pensioen is een arbeidsvoorwaarde die volgens Mooijman moet passen in het HR-beleid. Maar dan moet de regeling wel zo begrijpelijk zijn dat je überhaupt kunt bepalen of zij in het beleid past. Het dit jaar afgesloten pensioenakkoord levert veel onzekerheid op bij werkgevers, maar volgens Mooijman is het ook een moment om eindelijk initiatief te nemen. ‘Een paar zaken worden door de wet voorgeschreven, maar je moet je vooral afvragen of het pensioen zoals je dat nu hebt duurzaam is. Kun je daar op termijn mee uit de voeten? Het antwoord kan zijn dat je geen pensioen meer aanbiedt, of in een andere vorm. Dat gaat niet alleen om kostenbesparingen. Zij willen bijvoorbeeld ook af van het systeem dat je een werknemer de rest van zijn leven, ook als hij uit dienst is, moet blijven volgen omdat hij ooit deel heeft genomen aan het pensioenfonds.'
Loonsom
Werkgevers zijn dus inderdaad geïnteresseerd in de mogelijkheden van een beschikbarepremieregeling, constateert ook Mooijman. ‘Nu wordt 20 procent van de loonsom apart gezet voor het pensioen. Er zijn werkgevers die zeggen: "Wat is nou makkelijker dan dat bedrag verplicht te laten sparen op een speciale rekening. Als je dat kostenefficiënt kan doen, dan heb je op termijn net zoveel geld als nu via het pensioenfonds, maar wel met heel andere risico's."'
Het volledige artikel is te lezen in IntermediairPW.